Carillon

HomeSlider-achtergrond2

Luister en laat je vervoeren door de schitterende klanken van het Zaltbommelse carillon. De live bespeling hieronder is opgenomen op 15 februari 2015. Stadsbeiaardier Ru Stolk bespeelt de klokken in de Gasthuistoren. Iedere bespeling bereidt hij zorgvuldig voor, hij laat zich inspireren door volksliederen, klassieke componisten van renaissance tot hedendaagse muziek.

In de Gasthuistoren in Zaltbommel hangt al vanaf de 17e eeuw een carillon dat uniek is in Nederland. Dit prachtige klokkenspel is onlosmakelijk verbonden met ‘Bommel’. Elk kwartier laat het zijn vrolijke geluid klinken: bronzen klanken die karakter geven aan de oude vestingstad. Op dinsdagochtend en vrijdagavond wordt het carillon zelfs live bespeeld door de stadsbeiaardiers, een traditie die eeuwenoud is.Nu we in de 21ste eeuw zijn beland wordt de vanzelfsprekendheid van deze traditie ter discussie gesteld. Alleen als er een aantoonbaar flink draagvlak onder de bevolking is, zal de gemeente subsidie blijven geven voor de handmatige bespelingen. De Zaltbommelse gemeenschap moet ook zelf een aanzienlijk deel voor haar rekening nemen. Daarom is de stichting Vrienden van het Carillon opgericht.

www.carillon-zaltbommel.nl

Waardeer je de klanken van het Bommelse carillon? Lever dan je bijdrage. dat kan door zelf vriend(in) te worden, maar ook kun je het voortbestaan van het klokkenspel zeker stellen door een aparte financiële bijdrage. Of door gewoon je handtekening te zetten bij de acties voor behoud van deze mooie traditie! Op 3 september tijdens de Braderie 2015 bijvoorbeeld.

Roemruchte historie

Al vóór 1620 moet er in de toren een klokkenspel zijn geweest, want in dat jaar ontvangt een ‘horlogiemaecker’ drie gulden per dag voor herstelwerkzaamheden.

In 1622 is er in de geschriften sprake van een ‘voorslag’, een klokkenspel van bescheiden omvang. De gebroeders Hemony uit Zutphen gieten in 1654 twintig klokken voor de toren. De klank van een Hemony-carillon wordt vandaag de dag vergeleken met die van de Stradivarius onder de violen. In 1721 en 1734 volgden er klokken van De Grave en Bouvrie. Bij restauratie in 1957 door de firma Eijsbouts uit Asten is het carillon verder uitgebreid en krijgt het zijn huidige omvang: een drie octaafs carillon van 35 klokken.

Franz Liszt

Op zaterdag 19 november 1842 zouden de klanken van het carillon de componist Franz Liszt hebben verleid tot het laten aanmeren van de boot waarmee hij langs Zaltbommel voer. In Zaltbommel bracht hij een bliksembezoek aan de beiaardier in de toren.

Tweede wereldoorlog

December 1944 was een spannende tijd toen de Duitsers opdracht gaven de toren af te breken. Smid Cees Mooring moest het carillon demonteren en met gevaar voor eigen leven slaagde hij er met zijn medewerkers in om de klokken naar zijn huis in de Oliestraat te brengen. Begraven onder een bed viooltjes in zijn achtertuin bereikten de klokken hier het einde van de oorlog.

De toren in de oorlog (bron: stadsarchief)

De toren in de oorlog (bron: stadsarchief)

Ru Stolk vierde in 2014 zijn 40-jarig jubileum als stadsbeiaardier in Zaltbommel

Ru Stolk vierde in 2014 zijn 40-jarig jubileum als stadsbeiaardier in Zaltbommel